1. Khái niệm pháp nhân
Theo Điều 75 Bộ luật Dân sự, một tổ chức được công nhận là pháp
nhân khi có đủ 4 điều kiện: (1)Được thành lập theo quy định của Bộ luật Dân sự, luật
khác có liên quan; (2)Pháp nhân phải có cơ quan
điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân
được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp
nhân. Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo
quy định của pháp luật; (3) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác
và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình; (4)Nhân danh mình tham gia quan hệ
pháp luật một cách độc lập.
2.
Chủ thể có quyền thành lập pháp nhân: Mọi cá nhân, pháp nhân đều có quyền thành lập pháp nhân, trừ
trường hợp luật có quy định khác.
3.
Các loại pháp nhân, gồm pháp nhân thương mại và pháp nhân phi thương mại
Pháp
nhân thương mại là
pháp nhân có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận được chia cho
các thành viên. Pháp nhân thương mại bao gồm doanh nghiệp
và các tổ chức kinh tế khác.
Pháp nhân phi thương mại
Pháp nhân phi thương mại là
pháp nhân không có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận; nếu có lợi nhuận thì
cũng không được phân chia cho các thành viên. Pháp nhân phi thương mại bao gồm
cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính
trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức
xã hội - nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, doanh nghiệp xã hội và các tổ
chức phi thương mại khác.
4. Trách nhiệm dân sự của pháp nhân
Điều 87 Bộ luật Dân sự nêu 4 nguyên tắc trong xác định
trách nhiệm dân sự của pháp nhân
Thứ
nhất, pháp nhân phải chịu trách nhiệm dân sự về việc
thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh
pháp nhân.
Thứ hai, pháp
nhân chịu trách nhiệm dân sự về nghĩa vụ do sáng lập viên hoặc đại diện của
sáng lập viên xác lập, thực hiện để thành lập, đăng ký pháp nhân, trừ trường
hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
Thứ ba, pháp
nhân chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản của mình; không chịu trách nhiệm thay
cho người của pháp nhân đối với nghĩa vụ dân sự do người của pháp nhân xác lập,
thực hiện không nhân danh pháp nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Thứ tư, người của pháp nhân không chịu trách
nhiệm dân sự thay cho pháp nhân đối với nghĩa vụ dân sự do pháp nhân xác lập,
thực hiện, trừ trường hợp luật có quy định khác.