Hỏi đáp về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong trường hợp bên gây thiệt hại là người chưa thành niên theo quy định Bộ luật Dân sự
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người chưa
thành niên (người chưa đủ 18 tuổi) theo Bộ luật Dân sự 2015 được quy định dựa
trên độ tuổi, năng lực tài sản và sự quản lý của các chủ thể liên quan
1.
Như thế nào là người chưa thành niên?
Người chưa thành niên là người
chưa đủ 18 tuổi.
2.
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì?
Bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 01 trách nhiệm dân sự phát sinh khi có hành
vi vi phạm (có thể là vô ý hoặc cố ý) gây thiệt hại và không phụ thuộc vào việc
các bên có bị ràng buộc bởi hợp đồng hay không. Trong đó, bên có hành vi gây
thiệt hại phải bồi thường cho bên bị thiệt hại:
- Việc
thiệt hại xảy ra không liên quan đến thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng nếu các
bên có ràng buộc về hợp đồng;
- Xâm
phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích
hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì bên gây thiệt hại phải thực
hiện bồi thường dù các bên không có bất kỳ sự ràng buộc nào về hợp đồng.
3.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng phát sinh khi có căn cứ nào?
Trách nhiệm bồi
thường thiệt hại phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố sau đây:
(1) Có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân
phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác;
(2) Có thiệt hại xảy ra là
thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần;
Thiệt hại về vật chất là tổn thất vật
chất thực tế xác định được của chủ thể bị xâm phạm, bao gồm tổn thất về tài sản
mà không khắc phục được; chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt
hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút do tài sản, sức khỏe, tính mạng,
danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp khác bị xâm phạm.
Thiệt hại về tinh thần là tổn thất tinh
thần do bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền và
lợi ích nhân thân khác mà chủ thể bị xâm phạm hoặc người thân thích của họ phải
chịu và cần phải được bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất đó.
(3) Có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành
vi xâm phạm. Thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi xâm phạm và
ngược lại hành vi xâm phạm là nguyên nhân gây ra thiệt hại.
4. Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường đối với người chưa
thành niên được quy định như thế nào?
Người
chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn
cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ
không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng
thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp:
- Trường học chịu trách nhiệm bồi thường khi nào?
Người
chưa đủ mười lăm tuổi trong thời gian trường học trực tiếp quản lý mà gây thiệt
hại thì trường học phải bồi thường thiệt hại xảy ra.
- Bệnh viện, pháp nhân khác phải bồi thường khi nào?
Người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt
hại cho người khác trong thời gian bệnh viện, pháp nhân khác trực tiếp quản lý
thì bệnh viện, pháp nhân khác phải bồi thường thiệt hại xảy ra.
- Trường học, bệnh viện, pháp nhân khác không
phải bồi thường nếu chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý; trong
trường hợp này, cha, mẹ, người giám hộ của người dưới mười lăm tuổi, người mất
năng lực hành vi dân sự phải bồi thường
Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười
tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu
không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng
tài sản của mình.
Người
chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong
nhận thức, làm chủ hành vi gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người
giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người
được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người
giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh
được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình
để bồi thường.
Đậu Thị Ngọc Hiền,
Văn phòng HĐND và UBND xã