Đình công là sự ngừng
việc tạm thời, tự nguyện và có tổ chức của người lao động nhằm đạt được yêu cầu
trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động và do tổ chức đại diện người lao
động có quyền thương lượng tập thể là một bên tranh chấp lao động tập thể tổ chức
và lãnh đạo.
Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã
quy định về đình công như sau:
1. Trường hợp người
lao động có quyền đình công
Tổ chức đại diện người lao động là bên tranh chấp lao động tập thể
về lợi ích có quyền tiến hành thủ tục
theo quy định của Bộ luật Lao động để đình công trong
trường hợp sau đây:
- Hòa giải không thành hoặc hết thời hạn hòa
giải mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải;
- Ban trọng tài lao
động không được thành lập hoặc thành lập nhưng không ra quyết định giải quyết
tranh chấp hoặc người sử dụng lao động là bên tranh chấp không thực hiện quyết
định giải quyết tranh chấp của Ban trọng tài lao động.
2. Quyền của các
bên trước và trong quá trình đình công
- Tiếp tục thỏa thuận để giải quyết nội dung tranh
chấp lao động tập thể hoặc cùng đề nghị hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng
tài lao động tiến hành hòa giải, giải quyết tranh chấp lao động.
- Tổ chức đại diện người lao động có quyền tổ chức và
lãnh đạo đình công Rút
quyết định đình công nếu chưa đình công hoặc chấm dứt đình công nếu đang đình
công;Yêu cầu Tòa án tuyên bố cuộc đình công là hợp pháp.
- Người sử dụng
lao động có quyền sau đây: Chấp nhận toàn bộ hoặc một phần yêu cầu và
thông báo bằng văn bản cho tổ chức đại diện người lao động đang tổ chức và lãnh
đạo đình công;Đóng
cửa tạm thời nơi làm việc trong thời gian đình công do không đủ điều kiện để
duy trì hoạt động bình thường hoặc để bảo vệ tài sản;Yêu cầu Tòa án tuyên bố cuộc đình công là
bất hợp pháp.
3. Trường hợp đình
công bất hợp pháp
- Không thuộc trường hợp được đình công;
- Không do tổ chức đại diện người lao động có quyền tổ
chức và lãnh đạo đình công;
- Vi phạm các quy định về trình tự, thủ tục tiến hành
đình công theo quy định của Bộ luật Lao động;
- Khi tranh chấp lao động tập thể đang được cơ quan,
tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết theo quy định của Bộ luật Lao động;
- Tiến hành đình công ở nơi sử dụng lao động mà
việc đình công có thể đe dọa đến quốc phòng, an ninh, trật tự công cộng, sức
khỏe của con người;
Tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP đã ban hành Danh mục nơi sử dụng lao động không được đình
công gồm những doanh nghiệp, bộ phận doanh nghiệp mà việc đình công có thể đe
dọa đến quốc phòng, an ninh, trật tự công cộng, sức khỏe con người theo Phụ lục
VI ban hành kèm theo Nghị định này.
Theo đó, danh sách các
doanh nghiệp, bộ phận doanh nghiệp mà việc đình công có thể đe dọa đến quốc
phòng, an ninh, trật tự công cộng, sức khỏe con người theo Phụ lục VI ban hành
kèm theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP gồm những khu vực sau:
4. Các hành vi bị
nghiêm cấm trước, trong và sau khi đình công
- Cản trở việc thực hiện quyền đình công hoặc kích
động, lôi kéo, ép buộc người lao động đình công; cản trở người lao động không
tham gia đình công đi làm việc.
- Dùng bạo lực; hủy hoại máy, thiết bị, tài sản của
người sử dụng lao động.
- Xâm phạm trật tự, an toàn công cộng.
- Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc xử lý kỷ luật lao
động đối với người lao động, người lãnh đạo đình công hoặc điều động người lao
động, người lãnh đạo đình công sang làm công việc khác, đi làm việc ở nơi khác
vì lý do chuẩn bị đình công hoặc tham gia đình công.
- Trù dập, trả thù người lao động tham gia đình công,
người lãnh đạo đình công.
- Lợi dụng đình công để thực hiện hành vi vi phạm pháp
luật.
5. Quyết định hoãn,
ngừng đình công
Khi xét thấy cuộc đình công có nguy cơ gây thiệt hại
nghiêm trọng cho nền kinh tế quốc dân, lợi ích công cộng, đe dọa đến quốc
phòng, an ninh, trật tự công cộng, sức khỏe của con người thì Chủ tịch Ủy ban
nhân dân cấp tỉnh quyết định hoãn hoặc ngừng đình công.
6. Xử
phạt vi phạm hành chính về đình công:
Tại Điều 30 Nghị
định số 283/2026/NĐ-CP quy định như sau:
Hành
vi tham gia đình công sau khi có quyết định hoãn hoặc ngừng đình công của Chủ
tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Hình thức xử phạt chính: Phạt cảnh cáo đối
với người lao động có hành vi tham gia đình công sau khi có quyết định hoãn
hoặc ngừng đình công của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc
phục hậu quả: Không.
-
Các hành vi: Cản trở việc thực hiện quyền đình công, kích động, lôi kéo hoặc ép
buộc người lao động đình công/Cản trở người lao động không tham gia đình công
đi làm việc/Dùng bạo lực; hủy hoại máy, thiết bị hoặc tài sản của người sử dụng
lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hình thức xử phạt chính: Phạt tiền từ
1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng
Hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc
phục hậu quả: Không.
-
Các hành vi: Trù dập hoặc trả thù đối với người lao động tham gia đình công
hoặc người lãnh đạo đình công; Gây khó khăn, cản trở hoặc can thiệp vào
quá trình tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở lấy ý kiến về đình công.
Hình thức xử phạt chính: Phạt tiền từ 5.000.000
đồng đến 10.000.000 đồng
Hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc
phục hậu quả: Không.
-
Hành vi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc xử lý kỷ luật lao động đối với người
lao động, người lãnh đạo đình công hoặc điều động người lao động, người lãnh
đạo đình công sang làm việc khác, đi làm việc ở nơi khác vì lý do chuẩn bị đình
công hoặc tham gia đình công
Hình thức xử phạt chính: Phạt tiền từ 5.000.000
đồng đến 10.000.000 đồng
Hình thức xử phạt bổ sung: Không
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc người sử
dụng lao động nhận lại người lao động, người lãnh đạo đình công khi chấm dứt
hợp đồng lao động với người lao động, người lãnh đạo đình công hoặc hủy quyết
định xử lý kỷ luật lao động, điều động người lao động, người lãnh đạo đình công
sang làm việc khác, đi làm việc ở nơi khác vì lý do chuẩn bị đình công hoặc
tham gia đình công và trả đủ tiền lương cho người lao động trong thời gian chấm
dứt hợp đồng lao động
-
Hành vi gây khó khăn, cản trở hoặc can thiệp vào quá trình tổ chức đại diện
người lao động tại cơ sở lấy ý kiến về đình công
Hình thức xử phạt chính: Phạt tiền từ 5.000.000
đồng đến 10.000.000 đồng
Hình thức xử phạt bổ sung: Không
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc người sử
dụng lao động trả lương cho người lao động trong những ngày đóng cửa tạm thời
nơi làm việc./.
Ngọc Hiền, Văn phòng HĐND và UBND